على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2342
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
عرن ( arn ) م . ع . عرن السهم عرنا ( از باب نصر ) : پى پيچيد آن تير را . و عرن البعير عرنا ( از باب ضرب و نصر ) : عران نهاد در بينى آن شتر . و عرن ( مجهولا ) : به درد آمد بينى آن از عران . عرن ( ern ) ا . ع . بوى طبيخ و يا بطيخ . عرن ( aran ) ا . ع . آب بسيار . و بوى طبيخ . و دود . و درختى كه بدان پوست پيرايند . و گوشت پخته . و بيمارى كه در پائين پاى ستور برآيد و موى بر افگند و يا كفتگى دست و پاى ستور و يا درشتى كه در خرد گاه دست و پاى اسب پيدا گردد . و ريش گردن ستور . عرن ( aran ) م . ع . عرنت رجل الدابة عرنا ( از باب سمع ) : عرن برآمد در پاى ستور . و كذلك : عرن البعير . عرن ( aren ) ص . ع . ستور دست و پاى كفيده و موى رفته . و اسب مبتلا ببيمارى عرن . عرن ( aren ) ا . ع . كسى كه لازم گيرد يا سر را تا بخورد از گوشت جزور . و نام اسبى . عرن ( oron ) ع . ج . عرين . و ج . عرينة . عرناس ( ern s ) ا . ع . مرغى مانند كبوتر . و بينى كوه . و جاى باغندهء پنبه زنان . عرنة ( ernat ) ا . ع . رگهاى بينى . و چوب درخت ظمخ . و بيخ درختى كه بدان خورش دهند پوست را . و مرد پليد و افتادهء از بيطاقتى . عرنة ( ornat ) ا . ع . بيمارى كه در پائين پاى ستور برآيد و موى برافگند . و يا كفتگى دست و پاى ستور . و يا درشتى كه در خردگاه دست و پاى اسب پيدا گردد . عرنتن ( arantan ) و ( aranten ) و ( aranton ) ا . ع . عرتن كه يك نوع گياهى است كه بدان پوست پيرانيد . عرند ( orond ) ص . ع . سخت و رست و درشت . و وتر عرند : پى درشت . عرندد ( arandad ) ص . ع . سخت و رست . عرندس ( arandas ) ص . ع . سخت . و توانا . يق : جمل عرندس و ناقة عرندس . عرندس ( arandas ) ا . ع . توجبهء بسيار آب . و شير بيشه . عرندسة ( arandasat ) ص . ع . ناقة عرندسة : ماده شتر سخت و توانا . عرندل ( arandal ) ص . ع . سخت درشت و دراز قامت . عرنقصان ( oranqos n ) ا . ع . لغتى است در عرقصان و بمعنى آن . عرنى ( oraniyy ) ص . ع . منسوب بقبيلهء عرينة . ج : عرنيون . عرنية ( oraniyyat ) ا . ع . زن زنا كار . و زن گندهء تنومند . عرنين ( ernin ) ا . ع . بينى . و استخوان درشتبينى . و بن بينى نزديك ابرو . و اول هر چيزى و بهترين آن . و سردار و شريف قوم . ج : عرانين . عرنيون ( oraniyyuna ) ع . ج . عرنى . عرو ( arv ) م . ع . عراه عروا ( از باب نصر ) : قصد كرد او را جهة طلب احسان و نيكوئى . و عرا الامر فلانا : رسيد آن كار مر فلان را . و عرانى هذا الامر : فرو گرفت مرا اين كار . الحديث : كانت فدك لحقوق رسول الله صلى اللّه عليه و آله التى تعروه اى تغشاه . و قد عرى الرجل ( مجهولا ) : سردى زده گرديد آن مرد از تب . و عرى الرجل الى الشيئ ( ايضا مجهولا ) : فروخت آن مرد آن چيز را پس اندوهگين شد . و نيز عرو : فرود آمدن چيزى به كسى . و فرو گرفتن مهمان ميزبان را . عرو ( erv ) ا . ع . كرانه . و كسى كه اهتمام در امور نكند . ج : اعراء . عرو ( erv ) ص . ع . خالى . و فلان عرو من الذنوب : فلان عارى از گناهان است و او را گناهى نيست . عرواء ( orav ' ) ا . ع . سردى تب و لرزى كه در اول بروز آن پيدا مىشود . و حس شير بيشه . و ما بين زردى آفتاب تا شب هرگاه باد سرد ورزد . عروان ( arv n ) ا . ع . نام موضعى . و نام مردى . و ابن عروان : كوهى . عروان ( orv n ) ا . ع . نام گياهى كه در زمستان برگش نيفتد و سبز بماند . عروب ( arub ) ا . ع . زن صاحب جمال شوى دوست . و زن نافرمان . و زن عاشق شوى . و زن بستم دوست دارندهء شوى و آشكاركنندهء آن . و زن بسيار خنده . ج : عرب . قوله تعالى : عُرُباً أَتْراباً . عروباء ( arub ' ) ا . ع . آسمان هفتم . عروبة ( arubat ) ا . ع . زن صاحب جمال شوى دوست . و زن نافرمان . و زن عاشق شوى . و زن بستم دوست دارندهء شوى و آشكار كنندهء آن . و زن بسيار خنده . ج : عرب . و يوم العروبة : روز جمعه . عروبة ( orubat ) و عروبية ( orubiyyat ) م . ع . تازى زبان شدن ( و الفعل من كرم ) . عروة ( orvat ) ا . ع . گوشه . و دسته و جاى گرفت دول و كوزه و جز آن . ج : عرى . و عروة الثوب : تكمهء جامه كه مقابل مادگى باشد . و نيز عروة : گوشت نمايان در تندى ميان فرج كه باريك گرديده به چپ و راست مىچسبد . و گروه مردم . و درختستان بزرگ . و درختستان با خار بسيار . و گياه شور كه شتر